Smog także w głowie

Wg Europejskiej Agencji Środowiska z powodu zanieczyszczenia powietrza rocznie umiera ok. 50 tys. Polaków. Kilkudniowy smog sprawił, że z dziesiątego piętra nie zobaczyłam wiele.

W bezwietrzną pogodę, kiedy przy bardzo niskiej temperaturze wszystkie możliwe piece  grzały na całego, smog przez kilka dni „otulający” Polskę przekroczył dopuszczalne normy i tak o połowę zaniżone niż w innych krajach Europy. Najgorzej było w Krakowie oraz w Warszawie. Normy stężenia pyłów w powietrzu zostały przekroczone w Otwocku o 1900 proc., w Warszawie – o 1000 proc, a w Rybniku o 3100 proc. Władze miast wydały komunikaty ostrzegające, że osoby starsze i dzieci powinni unikać wychodzenia z domu. W Warszawie i Krakowie wprowadzono darmową komunikację miejską.

Skąd ten alert? Otóż, w skład smogu wchodzą zawieszone w powietrzu pyły PM2.5  i  PM10 z silnie rakotwórczym benzo(a)pirenem oraz trującymi związkami chemicznymi (tlenki siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, metale ciężkie, sadza). Pyły owe pochodzą głównie z kotłowni i palenisk oraz emitowane są przez samochody (w Warszawie stanowią 60 % emisji) a także w znacznie mniejszej ilości przez przemysł.

Niedawno przedstawiony przez WHO raport dotyczący zanieczyszczenia smogiem miast europejskich jest miażdżący dla Polski. 33 z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast UE leży w naszym kraju.

Smog także w głowie
Zwykle na horyzoncie widać osiedle Bródno. Fot. Bartosz Nowacki

Dlaczego tak się dzieje? Otóż, dlatego, że rząd obecnie nam panujący postanowił zapewne popełnić zbiorowe sepuku wraz z całym społeczeństwem, nad którym z troską się pochyla. W sytuacji, gdy Europa odchodzi od węgla jako źródła energii, prezydent z panią premier deklarują, że węgiel to nasz skarb narodowy i wara wszystkim od niego. Posłowie chyba zaczadzeni smogiem postanowili, że nie będziemy inwestować w energetykę wiatrową ani w inne podejrzane źródła energii odnawialnej, bo szkodzą zdrowiu i życiu mieszkańców miast i wsi, chyba, że jest to geotermia ojca Rydzyka. Właśnie niedawno Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie przyznał Małopolsce 20 mln zł na program antysmogowy LIFE. Jednocześnie fundacja Lux Veritatis Tadeusza Rydzyka otrzymała 26 mln zł. – Decyzja Funduszu jest polityczna, nie było merytorycznych przesłanek, aby nie dofinansować programu LIFE – komentował Jacek Krupa, marszałek Małopolski.

Małopolski Urząd Marszałkowski mimo niekorzystnej decyzji NFOŚiGW zapowiedział walkę o utrzymanie programu. Na decyzję czeka UE, która ma wyłożyć 42 mln dotacji. Wiadomo, że więcej pieniędzy niż się spodziewano będą musiały wyłożyć gminy, część z nich się już jednak wycofała z programu.

Wygląda na to, że dalej Polska będzie dzierżyć wątpliwą palmę pierwszeństwa wśród najbardziej zanieczyszczonych krajów Europy. Och, nie, premier Szydło do tej pory zaczadzona otrząsnęła się właśnie i zapowiedziała, że minister Morawiecki zrobi coś z tą okropną sytuacją jaką jest trujący smog nad polskimi miastami.

AL

Trochę faktów:

  • Zdaniem, WHO, pyły PM2,5 (to pył zawieszony o średnicy 2.5 mikrometrów, tj. 20-35 razy mniejszej niż wynosi średnica ludzkiego włosa) wraz z PM10 należą do najbardziej szkodliwych dla zdrowia spośród wszystkich zanieczyszczeń atmosferycznych.
  • Według Światowej Organizacji Zdrowia długotrwałe narażenie na działanie tych pyłów skutkuje skróceniem średniej długości życia, a krótkotrwała ekspozycja na wysokie stężenia pyłu PM2,5 powoduje wzrost liczby zgonów z powodu chorób układu oddechowego i krążenia. Pyły mogą wywoływać kaszel i trudności z oddychaniem, a także zwiększać ryzyko m.in. chorób serca i nowotworów układu oddechowego.
  • Wbrew pozorom to nie przemysł stosujący nowoczesne filtry a mieszkańcy miast i wsi najbardziej zanieczyszczają powietrze, bowiem największą emisję pyłów wywołuje spalanie złej jakości węgla w starych i często źle wyregulowanych kotłach i piecach domowych.  Palą także wszelkiego rodzaju śmieci, sztuczne tworzywa, które pod wpływem ognia wydzielają trujące substancje.
  • Niechlubne pierwsze miejsce wśród najbardziej zanieczyszczonych europejskich miast zajął Żywiec, a tuż za nim Pszczyna. W czołówce znalazły się jeszcze Rybnik (4. miejsce), Wodzisław Śląski (5.), Opoczno (6.), Sucha Beskidzka (7.) i Godów (8.). Pierwszą „10” uzupełniają trzy miasta bułgarskie. Zakopane jest na 45 miejscu. Wysoko plasują się miasta Śląska, Bielsko Biała, Kraków i miejscowości okoliczne, Nowy Sącz. a także miasta woj. łódzkiego.
  • Program LIFE ma pomóc Małopolsce walczyć ze smogiem, m.in. dzięki ekodoradcom zatrudnionym w 37 gminach, którzy będą nakłaniać mieszkańców do wymiany pieców węglowych na lepsze źródła ogrzewania i pomagać im w tym. Projekt zakłada wprowadzenie całkowitego zakazu spalania mułów i flotów węglowych w piecach i kominkach na terenie całego województwa małopolskiego. Nowe przepisy mają zakazać montowania w domach tzw. kopciuchów, czyli kotłów, które nie spełniają odpowiednich norm. Szacuje się, że co roku w Małopolsce przybywa 12 tysięcy takich kotłów. Do końca 2022 roku mieszkańcy, którzy ogrzewają swoje domy tzw. kopciuchami, będą musieli je wymienić na ekologiczne ogrzewanie. Szacuje się, że w całej Małopolsce wymienić będzie trzeba ok. 450 tysięcy pieców. W Krakowie zaś od 1 września 2019 roku wchodzi w życie całkowity zakaz stosowania węgla i drewna w kotłach, piecach i kominkach.

Dodaj komentarz

Ta strona wykorzystuje pliki cookies więcej informacj

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

zamknij