Poznań pamięta

Za kilka dni w Poznaniu odbędą się uroczystości rocznicowe. Pierwszy raz do obchodów Czerwca 1956 włącza się KOD Wielkopolska.

Tamara Olszewska

Poznań pamięta
28.06.1956, Poznań, Manifestanci opanowują centralne wiezienie przy ulicy Młyńskiej, godz. 9.30-11.
Fot. NN, zbiory Ośœrodka KARTA, udostępnił Grzegorz Braun.

W latach 50. poprzedniego wieku sytuacja w Poznaniu i Wielkopolsce należała do najtrudniejszych w kraju. Upadek rolnictwa w regionie  spowodowany kolektywizacją wsi, likwidacja i ograniczenie działalności zakładów rzemieślniczych, małych zakładów przemysłowych  i handlu, puste półki w sklepach, brak węgla, zaniżane nakłady na opiekę zdrowotną, oświatę, gospodarkę komunalną i mieszkaniową. W największych zakładach Poznania im. Józefa Stalina Poznań (ZISPO – ówczesna nazwa Zakładów Przemysłu Metalowego Hipolita Cegielskiego)  podwyższano normy, nie bacząc na ich niewykonalność, źle naliczano podatek od wynagrodzeń, do tego dochodziła fatalna organizacja pracy i złe zarządzanie. Władze były ślepe i głuche. Prawie pięć tysięcy złożonych wniosków o poprawę warunków pracy pozostało bez odpowiedzi.  Robotnicy słyszeli tylko, że Wielkopolska sobie poradzi, że inne regiony bardziej potrzebują wsparcia i pomocy. To była jedyna reakcja KC PZPR.

28 czerwca 1956 roku, o godzinie 6.30 w ZISPO zawyły syreny. Robotnicy w milczeniu wyszli z zakładu i ruszyli w kierunku siedziby Miejskiej Rady Narodowej (MRN) i Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KW PZPR). „Na czele pochodu Cegielskiego szły kobiety pracujące ›na kamieniu‹, przy  ręcznym  szlifowaniu pudeł wagonów. Obdarte, wychudzone, w wykoślawionych drewniakach – wyglądały jak prawdziwe katorżnice. Za nimi pracownicy montażu i spawacze. Szliśmy spokojnie, bez żadnych okrzyków” wspomina jeden z uczestników (za: www.czerwiec56.ipn.gov.pl/c56/historia/9284,Historia).

Po drodze dołączali do nich pracownicy innych zakładów, przechodnie, studenci, uczniowie. Tłum gęstniał. Pojawiały się hasła „My chcemy chleba”, „Jesteśmy głodni”, „Precz z wyzyskiem świata pracy!”, „Chcemy wolnej Polski”, „Wolności”, „Precz z bolszewizmem”, „Żądamy wolnych wyborów pod kontrolą ONZ!”, „Precz z Ruskami”, „Precz z Rosjanami!”, „Precz z komunistami”, „Precz z czerwoną burżuazją!”, „My chcemy Boga”, „Żądamy religii w szkołach!”. Śpiewano także hymn, Rotę oraz pieśni religijne. Po kolejnych nieudanych rozmowach z władzami lokalnymi trudno było zapanować nad gniewem. Rozpoczęły się walki. Poznań został odcięty od reszty Polski, a przeciwko demonstrantom stanęło 10 tysięcy żołnierzy i 360 czołgów. Pacyfikacja miasta trwała dwa dni. Trudno oszacować liczbę ofiar. Według różnych źródeł waha się ona między 57 a 74, rannych zostało ponad 500 osób. Najmłodsza ofiara to 13-letni Romek Strzałkowski. A potem padły słynne słowa Cyrankiewicza „każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciwko władzy ludowej, niech będzie pewny, że mu tę rękę władza ludowa odrąbie”. Ofiarami represji padło 746 uczestników powstania. Byli bici, torturowani, więzieni. Wielu z nich nigdy już potem nie wróciło do pełni zdrowia.

Minęło 60 lat. Za kilka dni w Poznaniu odbędą się uroczystości rocznicowe. To obok rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego najważniejszy dzień dla poznaniaków. Najważniejszy i najbardziej bolesny. Wciąż wśród nas żyją ci, którzy stracili wtedy męża, matkę, ojca, brata, siostrę. Ich ból wciąż jest tak samo silny, ale tym razem nie pozwolimy, by sami przeżywali tamte dni. Pierwszy raz do obchodów Czerwca 1956 włącza się KOD Wielkopolska. W rocznicę „czarnego czwartku”,  26 czerwca w godzinach 12 – 15, pokłonimy z pokorą głowy, oddamy hołd naszym Bohaterom, uczcimy pamięć pierwszego w powojennej Polsce powstania.

Zapraszamy, bądźcie z nami tego dnia lub zapalcie świeczkę pamięci. Oni na to zasłużyli.

Tamara Olszewska

Fot. otwierająca: autor nieznany [Public domain], via Wikimedia Commons.

Poznań pamięta
28.06.1956, Poznań, Protestujący robotnicy z transparentem: „Żądamy chleba”. Fotografie wykonane przez funkcjonariuszy UB w celu identyfikacji manifestantów. Fot. NN, zbiory Ośrodka KARTA, udostępnił Grzegorz Braun.
Poznań pamięta
28.06.1956, Poznań, Dzieci obok hasła „Precz z Ruską Demokracją”.
Fot. NN, zbiory Oœrodka KARTA.
Poznań pamięta
28.06.1956, Poznań, Protestujący robotnicy z transparentem: „Żądamy chleba”. Fotografie wykonane przez funkcjonariuszy UB w celu identyfikacji manifestantów. Fot. NN, zbiory Ośrodka KARTA, udostępnił Grzegorz Braun.

Poznań pamięta

Poznań pamięta
28.06.1956, Poznań, Protestujący robotnicy z transparentem: „Żądamy chleba”. Fotografie wykonane przez funkcjonariuszy UB w celu identyfikacji manifestantów. Fot. NN, zbiory Ośrodka KARTA, udostępnił Grzegorz Braun.

Dodaj komentarz

Ta strona wykorzystuje pliki cookies więcej informacj

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

zamknij