Czytajcie Kuronia

W książce Jacka Kuronia „Wiara i wina” spotkałem przenikliwą diagnozę brzmiącą niesłychanie wręcz aktualnie:

Schizofrenia paranoidalna to ciężka psychoza, która charakteryzuje się przemożnym lękiem związanym z postrzeganiem siebie samotnego, otoczonego przez potężne, wrogie, podstępne siły. Okazuje się, że cechy takiego myślenia w specyficznych okolicznościach występują u ludzi zdrowych (…)  Totalitaryzm jest dziełem zrodzonym z myślenia paranoidalnego i myślenie takie generuje.(…) Totalitaryzm ubezwłasnowolniając człowieka – rzeczywiście czyni nas samotnymi i bezbronnymi wobec potężnych i zwróconych przeciw nam sił. Sfrustrowany człowiek ucieka się do najprostszego sposobu rozumienie świata – do podziału na „my” i „oni”. Oni to wroga potęga, my – przede wszystkim moja słabość. (…) Tropienie prowokacji i spisku wszechmocnych wrogów nie jest w tych warunkach niczym wyjątkowym, to integralny element chorej wyobraźni. Nic nie pomogą racjonalne argumenty, siła paranoidalnego lęku i podejrzeń jest po wielekroć większa niż myślenie, to one myśleniem rządzą.

Kiedy to zostało napisane? Dawno temu. Kuroń analizuje zachowania rządzących z epoki zbliżającego się upadku komunizmu. Do mnie trafiło do rąk trzecie wydanie „Wiary i winy” w wydawnictwie NOWA z roku 1990. Nie ma wśród nas Jacka Kuronia i coraz rzadziej sięgamy do jego książek. Tymczasem odradzający się – w innej barwie politycznej – totalitaryzm powoduje, że w Polsce znów zalatuje paranoją. Do klasyków warto wracać…

Andrzej Wiktorowicz

Fot. Andrzej Iwański (Scanned by Europeana 1989) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Dodaj komentarz

Ta strona wykorzystuje pliki cookies więcej informacj

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

zamknij